We doen alsof spanning normaal is.
Druk.
Deadlines.
Altijd aanstaan.
Altijd bereikbaar.
We noemen het ambitie.
We noemen het betrokkenheid.
We noemen het verantwoordelijkheid.
Maar zelden noemen we het wat het fysiologisch is:
een zenuwstelsel dat niet meer zakt.
Chronische spanning is geen karaktertrek.
Het is een staat van overleving.
En overleving is duur.
Niet meteen.
Niet zichtbaar.
Maar structureel.
Wat chronische activatie echt doet
Wanneer je lichaam langdurig in lichte alarmstand blijft:
-
blijft cortisol verhoogd
-
wordt slaap oppervlakkiger
-
vertraagt herstel
-
neemt ontstekingsgevoeligheid toe
-
daalt cognitieve flexibiliteit
-
verstoort hormonale samenwerking
Je merkt het niet in week één.
Je merkt het niet in maand zes.
Je merkt het wanneer je:
-
lichter slaapt
-
sneller geïrriteerd bent
-
minder focus hebt
-
meer pijn voelt
-
minder veerkracht hebt
En dan denk je dat het aan leeftijd ligt.
Aan hormonen.
Aan “een drukke periode”.
Maar het lichaam houdt geen boekhouding per kwartaal.
Het telt cumulatief.
Het systeem waarin we leven
We leven in een omgeving die activatie normaliseert.
Meldingen.
Nieuws.
Vergelijking.
Prestatiedruk.
Altijd mening.
Altijd snelheid.
En dan vragen we individuen om “in balans” te blijven.
Alsof regulatie een ochtendroutine is.
Balans is geen planner.
Het is fysiologie.
Een zenuwstelsel heeft cycli nodig:
activatie én ontlading.
Uitdaging én herstel.
Wanneer dat ritme verdwijnt, verschuift je basisniveau.
Spanning wordt de nieuwe nul.
En dat voel je niet als spanning.
Dat voel je als “dit ben ik nu eenmaal”.
De stille rekening
Chronische spanning betaalt zich uit in:
-
burn-out
-
bore-out
-
hormonale instabiliteit
-
brain fog
-
darmklachten
-
chronische vermoeidheid
-
relationele prikkelbaarheid
-
verlies van levenslust
Niet omdat je zwak bent.
Maar omdat je lichaam adaptief is.
Het past zich aan.
Tot aanpassen niet meer lukt.
Functioneren is geen bewijs van draagkracht.
Het is soms bewijs van compensatie.
Adrenaline kan jaren meedraaien.
Wilskracht ook.
Ontkenning nog langer.
De vraag die zelden gesteld wordt
We praten veel over prestaties.
Over optimalisatie.
Over groei.
Maar bijna nooit over regulatiecapaciteit.
Niet:
Hoeveel kan ik dragen?
Maar:
Hoe vaak zak ik écht?
Niet:
Kan ik dit aan?
Maar:
In welke staat doe ik dit?
Chronische spanning is niet gratis.
Ze wordt betaald in energie.
In slaap.
In hormonen.
In helderheid.
In zachtheid.
In gezondheid.
En meestal pas wanneer het lichaam luid genoeg wordt om niet meer te negeren.
Dus de echte vraag is niet of je het aankan.
De echte vraag is:
Wat kost het je om dit tempo normaal te blijven noemen?
👉 Werk je liever individueel?
Lees hier meer over begeleiding in Herent.
Reactie plaatsen
Reacties